സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ ത്യാഗസ്മരണകൾ പുതുക്കിയും രാജ്യത്തിന്റെ 79 വർഷത്തെ സ്വതന്ത്രയാത്രയിലെ നേട്ടങ്ങൾ ഓർത്തെടുത്തും ഇന്ത്യ ഇന്ന് 80-ാമത് സ്വാതന്ത്ര്യദിനം ആഘോഷിക്കുന്നു. 1947 ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം നേടിയ ഇന്ത്യ, എട്ട് പതിറ്റാണ്ടിനോട് അടുക്കുന്ന യാത്രയിൽ ജനാധിപത്യം, ശാസ്ത്രസാങ്കേതികവിദ്യ, കൃഷി, വ്യവസായം, വിദ്യാഭ്യാസം, ബഹിരാകാശ ഗവേഷണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ശ്രദ്ധേയമായ മുന്നേറ്റങ്ങളാണ് കൈവരിച്ചത്.

സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്കുള്ള ദീർഘപോരാട്ടം

1600-കളിൽ വ്യാപാരത്തിനായി ഇന്ത്യയിലെത്തിയ ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനി പിന്നീട് രാഷ്ട്രീയാധികാരം വ്യാപിപ്പിച്ച് രാജ്യത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം നിയന്ത്രണത്തിലാക്കി. തദ്ദേശീയ ഭരണാധികാരികൾക്കിടയിലെ ഭിന്നതകൾ മുതലെടുത്തായിരുന്നു ബ്രിട്ടീഷ് അധിനിവേശത്തിന്റെ വ്യാപനം.

1857-ലെ ഒന്നാം സ്വാതന്ത്ര്യസമരം ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ വലിയ ജനകീയ പ്രതിരോധത്തിന് തുടക്കമിട്ടു. തുടർന്ന് ഇന്ത്യയുടെ ഭരണം ഈസ്റ്റ് ഇന്ത്യ കമ്പനിയിൽ നിന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് കിരീടത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള നിയന്ത്രണത്തിലായി.

ബാലഗംഗാധര തിലകൻ, ലാലാ ലജ്പത് റായ്, ബിപിൻ ചന്ദ്രപാൽ തുടങ്ങിയ തീവ്രദേശീയവാദികളും ഭഗത് സിംഗ്, ചന്ദ്രശേഖർ ആസാദ്, സുഭാഷ് ചന്ദ്രബോസ് തുടങ്ങിയ വിപ്ലവകാരികളും സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന് പുതിയ ഊർജം നൽകി.

ഗാന്ധിയൻ യുഗവും ജനകീയ മുന്നേറ്റവും

മഹാത്മാഗാന്ധിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സ്വാതന്ത്ര്യസമരം രാജ്യവ്യാപകമായ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനമായി മാറി. നിസ്സഹകരണ പ്രസ്ഥാനം (1920), ഉപ്പുസത്യാഗ്രഹം (1930), ക്വിറ്റ് ഇന്ത്യ പ്രസ്ഥാനം (1942) തുടങ്ങിയ പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ ബ്രിട്ടീഷ് ഭരണത്തിനെതിരായ ജനവികാരം ശക്തമാക്കി.

അഹിംസയും സത്യാഗ്രഹവും ആയുധമാക്കിയ ഗാന്ധിജിയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ സാധാരണ ജനങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെ സമൂഹത്തിന്റെ വിവിധ വിഭാഗങ്ങൾ സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെ ഭാഗമായി. ആയിരക്കണക്കിന് പേർ ജയിലിലായി; നിരവധി പേർ ജീവൻ ബലിയർപ്പിച്ചു.

1947 ഓഗസ്റ്റ് 15: സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പുലരി

1947 ഓഗസ്റ്റ് 14 അർധരാത്രി പിന്നിട്ടപ്പോൾ ഇന്ത്യ സ്വതന്ത്ര രാഷ്ട്രമായി. ഭരണഘടനാ സഭയിൽ ജവഹർലാൽ നെഹ്റു നടത്തിയ ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ‘Tryst with Destiny’ പ്രസംഗം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ പുതിയ അധ്യായത്തിന് തുടക്കമിട്ടു.

“ലോകം ഉറങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ഈ അർധരാത്രിയിൽ ഇന്ത്യ ജീവിതത്തിലേക്കും സ്വാതന്ത്ര്യത്തിലേക്കും ഉണരുകയാണ്.”

സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്റെ ആദ്യ ദിനത്തിൽ ജവഹർലാൽ നെഹ്റു ഡൽഹിയിലെ പ്രിൻസസ് പാർക്കിൽ ദേശീയപതാക ഉയർത്തി. 1947 ഓഗസ്റ്റ് 16-നാണ് അദ്ദേഹം ചെങ്കോട്ടയിൽ പതാക ഉയർത്തിയത്. പിന്നീട് ഓഗസ്റ്റ് 15-ന് ചെങ്കോട്ടയിൽ പ്രധാനമന്ത്രി ദേശീയപതാക ഉയർത്തുന്ന പതിവ് രാജ്യത്തിന്റെ സ്വാതന്ത്ര്യദിനാഘോഷത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറി.

79 വർഷത്തെ സ്വതന്ത്ര ഇന്ത്യ

സ്വാതന്ത്ര്യാനന്തരം ഇന്ത്യ നിരവധി വെല്ലുവിളികളെ അതിജീവിച്ചു. ഭക്ഷ്യക്ഷാമം നേരിട്ടിരുന്ന രാജ്യം ഹരിതവിപ്ലവത്തിലൂടെ കാർഷിക ഉൽപ്പാദനത്തിൽ വലിയ മുന്നേറ്റം കൈവരിച്ചു. വ്യവസായവൽക്കരണം, വിദ്യാഭ്യാസ വ്യാപനം, ആരോഗ്യരംഗത്തെ വളർച്ച, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം എന്നിവ രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക-സാമൂഹിക അടിത്തറ ശക്തിപ്പെടുത്തി.

ഇന്ത്യൻ ബഹിരാകാശ ഗവേഷണ സംഘടനയായ ISROയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ ഇന്ത്യ ബഹിരാകാശ രംഗത്തും ലോകശ്രദ്ധ നേടി. ചന്ദ്രയാൻ ദൗത്യങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള നേട്ടങ്ങൾ രാജ്യത്തിന്റെ ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക ശേഷിയുടെ തെളിവായി.

ലോകത്തിലെ പ്രധാന സാമ്പത്തിക ശക്തികളിലൊന്നായി വളർന്ന ഇന്ത്യ ഇന്ന് ആഗോളതലത്തിൽ കൂടുതൽ സ്വാധീനം ചെലുത്തുന്ന രാജ്യമായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്.

‘വന്ദേമാതരം’ 150-ാം വാർഷികം

2026-ലെ സ്വാതന്ത്ര്യദിനാഘോഷങ്ങൾക്ക് പ്രത്യേക ചരിത്രപ്രാധാന്യവുമുണ്ട്. ദേശീയബോധത്തിന്റെയും സ്വാതന്ത്ര്യസമരത്തിന്റെയും പ്രതീകമായി മാറിയ ‘വന്ദേമാതരം’ രചനയുടെ 150-ാം വാർഷികാഘോഷങ്ങളാണ് ഈ വർഷത്തെ പ്രധാന പ്രത്യേകതകളിലൊന്ന്.

ബങ്കിംചന്ദ്ര ചട്ടോപാധ്യായയുടെ ആനന്ദമഠം എന്ന കൃതിയുടെ ഭാഗമായാണ് ‘വന്ദേമാതരം’ ആദ്യമായി പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടത്. സ്വാതന്ത്ര്യസമരകാലത്ത് ദേശീയപ്രസ്ഥാനത്തിന്റെ ആവേശം ഉയർത്തിയ ഗാനമായി ഇത് മാറി.

ഓർമ്മിക്കേണ്ട കണക്കുകൾ

1947 ഓഗസ്റ്റ് 15 — ഇന്ത്യയുടെ ആദ്യ സ്വാതന്ത്ര്യദിനം

2026 ഓഗസ്റ്റ് 15 — ഇന്ത്യയുടെ 80-ാമത് സ്വാതന്ത്ര്യദിനം

1947 മുതൽ 2026 വരെ പൂർത്തിയായത് — 79 വർഷങ്ങൾ

80-ാം സ്വാതന്ത്ര്യദിനത്തിൽ രാജ്യം പിന്നിട്ട വഴികൾ അഭിമാനത്തോടെ ഓർക്കുമ്പോൾ, സ്വാതന്ത്ര്യസമര സേനാനികൾ സ്വപ്നം കണ്ട നീതിയിലും സമത്വത്തിലും ജനാധിപത്യത്തിലും അധിഷ്ഠിതമായ ഇന്ത്യയെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുക എന്ന ഉത്തരവാദിത്വവും ഓരോ പൗരന്റെയും മുന്നിലുണ്ട്.

സ്വാതന്ത്ര്യം ഒരു ചരിത്രനേട്ടം മാത്രമല്ല; ഓരോ തലമുറയും കാത്തുസൂക്ഷിക്കേണ്ട ഉത്തരവാദിത്വം കൂടിയാണ്.