കൃഷ്ണനാമജപങ്ങളാലും ശോഭയാത്രകളാലും നിറഞ്ഞ് കേരളം ഇന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണ ജയന്തി ആഘോഷത്തിൽ. ഭഗവാൻ മഹാവിഷ്ണുവിന്റെ എട്ടാമത്തെ അവതാരമായി വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന ശ്രീകൃഷ്ണന്റെ ജന്മദിനമായ അഷ്ടമിരോഹിണി ക്ഷേത്രങ്ങളിലും വീടുകളിലും വിവിധ സാംസ്കാരിക കേന്ദ്രങ്ങളിലുമായി ഭക്തിനിർഭരമായി ആചരിക്കുന്നു. കേരളത്തിലെ വിവിധ ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പുലർച്ചെ മുതൽ പ്രത്യേക പൂജകളും വഴിപാടുകളും ദർശനത്തിനായി വൻ ഭക്തജനത്തിരക്കുമുണ്ട്.

കൃഷ്ണപക്ഷ അഷ്ടമി തിഥിയും രോഹിണി നക്ഷത്രവുമായി ബന്ധപ്പെട്ടാണ് ശ്രീകൃഷ്ണ ജയന്തി ആചരിക്കുന്നത്. ഇത്തവണ സെപ്റ്റംബർ നാലിനാണ് പ്രധാന ആഘോഷം. അർധരാത്രിയിലെ കൃഷ്ണജന്മസ്മരണയാണ് ആഘോഷത്തിന്റെ പ്രധാന ആകർഷണം.

മഥുരയിലെ കാരാഗൃഹത്തിൽനിന്ന് ഗോകുലത്തിലേക്ക്

പുരാണകഥകളനുസരിച്ച് മഥുരയിലെ രാജാവായ കംസന്റെ തടവറയിലാണ് ദേവകിയുടെയും വസുദേവന്റെയും പുത്രനായി കൃഷ്ണൻ ജനിച്ചത്. ദേവകിയുടെ എട്ടാമത്തെ പുത്രൻ കംസന്റെ അന്തകനാകുമെന്ന ആകാശവാണിയെ തുടർന്ന് ദേവകിയെയും വസുദേവനെയും കംസൻ തടവിലാക്കുകയായിരുന്നു.

അർധരാത്രിയിൽ ജനിച്ച കൃഷ്ണനെ വസുദേവൻ ഗോകുലത്തിലെ നന്ദഗോപരുടെ ഭവനത്തിലെത്തിച്ചുവെന്നാണ് ഐതിഹ്യം. യമുന കടന്ന് കുഞ്ഞിനെ ഗോകുലത്തിലെത്തിച്ച വസുദേവൻ, യശോദ പ്രസവിച്ച പെൺകുഞ്ഞിനെ മഥുരയിലെ കാരാഗൃഹത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നതായും പുരാണങ്ങളിൽ പറയുന്നു.

ഗോകുലത്തിൽ യശോദയുടെയും നന്ദഗോപന്റെയും സംരക്ഷണയിൽ വളർന്ന കൃഷ്ണന്റെ ബാല്യകാല ലീലകളാണ് പിന്നീട് ഭാരതീയ ഭക്തിപാരമ്പര്യത്തിന്റെ അവിഭാജ്യഘടകമായത്.

വെണ്ണക്കള്ളന്റെ ബാലലീലകൾ; ഉറിയടിയും കൃഷ്ണവേഷങ്ങളും

വെണ്ണയോടുള്ള കൃഷ്ണന്റെ ഇഷ്ടവും ഗോപികമാരുടെ വീടുകളിൽനിന്നുള്ള വെണ്ണക്കവർച്ചയും ബാല്യകാല ഐതിഹ്യങ്ങളിൽ ഏറെ പ്രസിദ്ധമാണ്. മൺകുടങ്ങൾ പൊട്ടിച്ച് വെണ്ണയെടുക്കുന്ന ഉണ്ണിക്കണ്ണന്റെ ബാലലീലയുടെ ഓർമ പുതുക്കിയാണ് വിവിധയിടങ്ങളിൽ ഉറിയടി സംഘടിപ്പിക്കുന്നത്.

കൃഷ്ണവേഷമണിഞ്ഞ കുട്ടികൾ, രാധാകൃഷ്ണ വേഷധാരികൾ, ഗോപികാനൃത്തം, നിശ്ചലദൃശ്യങ്ങൾ, വാദ്യമേളങ്ങൾ എന്നിവ ശോഭയാത്രകൾക്ക് വർണപ്പകിട്ടേകും. ബാലഗോകുലങ്ങളുടെയും ക്ഷേത്രങ്ങളുടെയും വിവിധ സംഘടനകളുടെയും നേതൃത്വത്തിലാണ് പല പ്രദേശങ്ങളിലും ആഘോഷങ്ങൾ നടക്കുന്നത്.

കേരളത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണ ജയന്തി ബാലദിനമായും ബാലഗോകുലം ആചരിക്കുന്നുണ്ട്. കുട്ടികളെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള വിവിധ പരിപാടികളും ഇതിന്റെ ഭാഗമായി നടക്കും.

വൈകിട്ട് ശോഭയാത്രകൾ

വൈകുന്നേരത്തോടെ സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽനിന്ന് ശോഭയാത്രകൾ പുറപ്പെടും. നൂറുകണക്കിന് ഉണ്ണിക്കണ്ണന്മാരും രാധമാരും അണിനിരക്കുന്ന ശോഭയാത്രകൾ പല കേന്ദ്രങ്ങളിലും പ്രധാന വീഥികളിലൂടെ കടന്നുപോകും.

ക്ഷേത്രങ്ങളിലേക്കും പ്രധാന ആഘോഷകേന്ദ്രങ്ങളിലേക്കുമാണ് പല ശോഭയാത്രകളും എത്തിച്ചേരുന്നത്. ഭക്തിഗാനങ്ങൾ, വാദ്യമേളങ്ങൾ, നിശ്ചലദൃശ്യങ്ങൾ, കലാപരിപാടികൾ എന്നിവയും ശോഭയാത്രകളുടെ ഭാഗമാകും. സംസ്ഥാനത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ ഇന്നത്തെ ആഘോഷങ്ങളുടെ ഭാഗമായി വിപുലമായ പരിപാടികൾ സംഘടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

ഗുരുവായൂരിലും അമ്പലപ്പുഴയിലും പ്രത്യേക പൂജകൾ

പ്രശസ്ത ശ്രീകൃഷ്ണ ക്ഷേത്രങ്ങളായ ഗുരുവായൂർ, അമ്പലപ്പുഴ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ അഷ്ടമിരോഹിണിയോടനുബന്ധിച്ച് പ്രത്യേക പൂജകളും നിവേദ്യങ്ങളും നടക്കും. ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ പുലർച്ചെ മുതൽ ഭക്തജനത്തിരക്ക് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.

കൃഷ്ണഭക്തിയുടെ പ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായ അമ്പലപ്പുഴയിൽ പാൽപ്പായസം ഉൾപ്പെടെയുള്ള നിവേദ്യങ്ങൾക്കും പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ഗുരുവായൂരിലും പതിവ് ക്ഷേത്രചടങ്ങുകൾക്കൊപ്പം ശ്രീകൃഷ്ണ ജയന്തിയോടനുബന്ധിച്ചുള്ള ഭക്തിപരിപാടികൾ നടക്കും.

അർധരാത്രിയിൽ ജന്മസ്മരണ

കൃഷ്ണന്റെ ജനനം അർധരാത്രിയിലായിരുന്നുവെന്ന വിശ്വാസം കാരണം ഇന്നത്തെ രാത്രിയിലെ നിശീതകാല പൂജയ്ക്കാണ് ആഘോഷത്തിൽ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യം. വിവിധ പഞ്ചാംഗ കണക്കുകൾ പ്രകാരം പൂജാ സമയത്തിൽ ചെറിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടാകാം. 2026-ലെ കണക്കുപ്രകാരം സെപ്റ്റംബർ നാലിന് രാത്രി ആരംഭിക്കുന്ന ജന്മാഷ്ടമി പൂജ സെപ്റ്റംബർ അഞ്ചിന്റെ പുലർച്ചെയിലേക്കും നീളും.

പല ഭക്തരും പകൽ വ്രതമനുഷ്ഠിച്ച് രാത്രി ജന്മമുഹൂർത്തത്തിലെ പൂജയിൽ പങ്കെടുക്കും. പഴവർഗങ്ങൾ മാത്രം കഴിച്ചുള്ള വ്രതം, കൃഷ്ണനാമജപം, ഭജന, ഭാഗവതപാരായണം തുടങ്ങിയവയും വീടുകളിലും ക്ഷേത്രങ്ങളിലും നടക്കും.

ഗീതാസന്ദേശം ഓർമിപ്പിച്ച് കൃഷ്ണജയന്തി

ശ്രീകൃഷ്ണ ജയന്തി ഒരു ജന്മദിനാഘോഷം മാത്രമല്ല; ധർമം, കർമം, സ്നേഹം, ഭക്തി, നീതി എന്നീ മൂല്യങ്ങളുടെ ഓർമപ്പെടുത്തൽ കൂടിയാണ്. മഹാഭാരത യുദ്ധഭൂമിയിൽ അർജുനന് കൃഷ്ണൻ നൽകിയ ഉപദേശങ്ങളാണ് പിന്നീട് ഭഗവദ്ഗീതയായി അറിയപ്പെട്ടത്.

ധർമസംരക്ഷണത്തിന്റെയും അധർമത്തിനെതിരായ പോരാട്ടത്തിന്റെയും പ്രതീകമായാണ് കൃഷ്ണനെ ഭക്തിപാരമ്പര്യം കാണുന്നത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഉണ്ണിക്കണ്ണന്റെ ബാലലീലകൾ മുതൽ ഭഗവദ്ഗീതയുടെ ദാർശനിക സന്ദേശം വരെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന വിശാലമായ സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യത്തിന്റെ ആഘോഷമായി അഷ്ടമിരോഹിണി ഇന്നും കേരളീയ ജീവിതത്തിൽ നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.